Rok 2025 był dla Instytutu im. Wojciecha Korfantego czasem wyjątkowo intensywnym. Program Instytutu łączył refleksję nad historią i dziedzictwem regionu z namysłem nad współczesną kulturą i społeczną rolą instytucji kultury.
Ważnym kontekstem działań było ustanowienie 2025 roku Rokiem Tragedii Górnośląskiej i obchodów jej 80. rocznicy. Z tej okazji w studiu koncertowym Radia Katowice zorganizowaliśmy „Balladę o śląskich bohaterach” z udziałem m.in. Daniela Olbrychskiego. Szczególne znaczenie miała też wystawa „Trauma Pokoleń. Tragedia Górnośląska” opowiadającą o represjach, deportacjach i przemocy, które dotknęły mieszkańców regionu po 1945 roku.
Ważnym wydarzeniem plenerowym były Wianki w Świętochłowicach oraz jubileuszowa, piąta edycja konkursu „Korfantastic” na Zamku Rabsztyn, która połączyła świat historii, fantastyki i rekonstrukcji. Instytut był również partnerem Industriady oraz uczestniczył w Europejskich Dniach Dziedzictwa, organizując spacery i wyjazdy tematyczne.
Jednym z naszych stałych cykli są KODY KULTURY, które przez cały rok gromadziły liczną i stałą publiczność. Te comiesięczne spotkania z przedstawicielami świata sztuki i kultury – m.in. dr. Dariuszem Zalegą, prof. Krystyną Doktorowicz, dr hab. Moniką Starowicz, dr. Patrykiem Oczko, prof. Katarzyną Popiołek, Reginą Gowarzewską, Pawłem Duszą, dr Violettą Rotter-Kozerą, dr. Adamem Hajdugą czy Sabiną Waszut – tworzyły przestrzeń do rozmowy o historii, sztuce, muzyce, architekturze i tożsamości.
Równie dużym zainteresowaniem cieszył się cykl HERITON. Spotkania z dziedzictwem. Wykłady, wirtualne spacery i spotkania z ekspertami – m.in. Michałem Bulsą, dr. Patrykiem Oczko, Ewą Pokorską-Ożóg, Danielem Nowokiem oraz prof. Beatą Guczalską – przybliżały historię architektury, urbanistyki, filmu animowanego i teatru.
Rozpoczęliśmy dwuletni projekt „Krajobraz kulturowy Żywiecczyzny. Obrzędowość doroczna, tradycyjna zabudowa oraz kapliczki i krzyże przydrożne”, który Instytut realizuje dzięki dofinansowaniu z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna”. Celem projektu jest zgromadzenie wiedzy i dokumentacja wciąż praktykowanych fenomenów oraz obiektów związanych z dziedzictwem kulturowym Żywiecczyzny.
Rok 2025 obfitował także w konferencje naukowe i popularnonaukowe. Od m.in. międzynarodowej konferencji „Kobiety a konflikt zbrojny”, III edycję Forum Dziedzictwa Kultury Przemysłowej, Forum Samorządowego wokół Parków Kulturowych, aż po konferencje dotyczące wielokulturowości, digitalizacji czy fora animatorów województwa śląskiego – Instytut pozostawał ważnym miejscem debaty eksperckiej i wymiany doświadczeń. Ponadto ogólnopolską konferencją „Pakt dla młodych” w Pałacu Młodzieży w Katowicach podsumowaliśmy trzyletni program Bardzo Młoda Kultura 2023–2025 w województwie śląskim.
W 2025 roku, dzięki współpracy z wieloma partnerami, Instytut prezentował na terenie kraju wystawy o zróżnicowanej tematyce, w tym m.in. „Trauma Pokoleń. Tragedia Górnośląska” dra Michała Spurgiasza, „Między mrokiem a światłem” Adama Rosteckiego, „Dziady noworoczne i Szlachice. Niezwykłe tradycje kolędnicze” dra Roberta Garstki czy „Człowiek w meloniku. Wojciech Korfanty” Aleksandry Goniewicz.
Rok 2025 przyniósł również ważne publikacje, które utrwalały dorobek badawczy i programowy Instytutu. Wśród nich znalazły się publikacje pokonferencyjne Forum Dziedzictwa Kultury Przemysłowej „Sztuka w przestrzeni postindustrialnej”, podsumowanie programu „Bardzo Młoda Kultura 2023–2025” w woj. śląskim „O wartościach niezawodowej edukacji młodych poprzez kulturę – obserwatorium”, praca prof. dr hab. Irmy Koziny „Nie tylko Bauhaus. Imperatyw modernizmu w architekturze przemysłowego Górnego Śląska w dwudziestoleciu międzywojennym” czy „Zwyczaje zapustne w województwie śląskim” dra Roberta Garstki. Ukazał się także IV tom serii Studia Korfantowskie „Między Wschodem a Zachodem – Kresy, Wojny i Kobiety”, poświęcony tematom pogranicza, wojen i roli kobiet w historii.
Rok 2025 potwierdził, że Instytut im. Wojciecha Korfantego jest miejscem żywego dialogu – między przeszłością a współczesnością, nauką a sztuką, ekspertami a szeroką publicznością.
